الفيض الكاشاني

72

سراج السالكين منتخب مثنوى معنوى ( فارسى )

خداى عزّ و جلّ و به عبادت او مشغول مىباشند و به تحصيل معاش نمىپردازند . و اين آيه در شأن ايشان آمده كه : « وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ » [ الأنعام ، 52 ] يعنى : از پيش خود دور مكن آن جماعتى را كه مىخوانند پروردگار خود را هر صبح و شام قرب او را مىجويند و رضاى او را مىطلبند ؛ نه تو را با حساب ايشان كار و نه ايشان را با حساب تو كار است ، پس سبب راندن ايشان از ستمكاران خواهى بود . آيات ديگر نيز در شأن ايشان آمده . بنابراين مقدّمات بايد كه هر كه از اهل اسلام بر جادهء شرع سلوك نموده ، ملتزم اصول خمسهء ايمانيّه 1 و فروع خمسهء اركانيّه باشد ، با ديگرى كه شريك او باشد درين امر مخاصمه نكند و متوجّه طعن و لعن نشود ، مگر آنكه كفرى صريح و بدعتى فضيح ازو هويدا شود كه موجب تكفير تواند شد به حيثيّتى كه تأويل‌پذير نباشد . و اگر حرفى ازو بشنود يا عملى بيند كه به ظاهر شرع درست نباشد ، تا مىتواند در تأويل و تصحيح آن كوشد . چنان كه در حديث آمده : تا هفتاد محمل صحيح پيدا كند ، و اگر نتواند خود را ملامت كند كه چرا نمىتواند . حق تعالى مىفرمايد : « إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ » [ الحجرات ، 12 ] ، يعنى : گمان بد بردن به مؤمن گناهست . و در حديث آمده كه « ظنّوا بالمؤمنين خيرا » ، يعنى : گمان نيكو ببريد به مؤمنان . و در حديث ديگر آمده كه : « ضع أمر أخيك على أحسنه » ، يعنى : حمل كن كار برادر مؤمن خود را بر بهترين چيزى كه بر آن حمل توان كرد . و اين اصليست در دين ثابت و قايم كه تجاوز از آن جائز نيست . و هر مؤمن كه بدى در خفيه مىكند و آن را بر خود مىپوشد ، جائز نيست كه تجسّس كند تا آن ظاهر شود ، بلكه واجب است بر هر كس كه آن را برو بپوشانند و اظهار ننمايند ، و اگرچه به چشم خود ديده باشند يا به گوش خود شنيده . چنان كه در آيات سورهء حجرات و غير آن از روايات افصاح به آن شد .